VBHC: Scherp formuleren voor succesvolle implementatie

//VBHC: Scherp formuleren voor succesvolle implementatie

VBHC: Scherp formuleren voor succesvolle implementatie

De gezondheidszorg in Nederland is een gereguleerde markt. Daarmee wordt beoogd dat zorgverleners uitstekende kwaliteit bieden, maar wel tegen een realistisch, zo laag mogelijk tarief. Het is de vraag hoe sterk deze marktwerking zou moeten zijn, maar concurrentie op prijs is in elk geval een slecht idee in de zorg. Differentiatie is meer van toepassing, en het conceptuele raamwerk van Porter om te concurreren op waarde is aantrekkelijk.

In slechts een paar jaar is value-based healthcare, of waardegedreven zorg, een prominent onderwerp geworden in de Nederlandse gezondheidszorg. De term value-based healthcare wordt echter zó veel gebruikt (of misbruikt), dat het zou kunnen banaliseren tot een jeukwoord dat slechts de nieuwste hype beschrijft. Dit risico neemt verder toe doordat twee termen uit het raamwerk regelmatig slordig gebruikt worden: kosten en (jawel), waarde.

Zorguitkomsten is niet hetzelfde als waarde.

De uitkomsten voor de patiënt vormen de meest relevante meetlat voor kwaliteit; “waarde” is een complexer begrip waar ook de kosten component in meegenomen is. De waarde van de zorg neemt af door bijvoorbeeld onnodige “protocollaire” diagnostische tests die geen invloed hebben op de uitkomsten, of door inefficiënte processen binnen een ziekenhuis.

Kosten zijn niet hetzelfde als tarieven.

Het is belangrijk om de term “kosten” zo zuiver mogelijk te gebruiken, want het levert veel verwarring op. De kosten voor een verzekeraar zijn de tarieven van de zorgverlener. De tarieven van de zorgverlener zijn haar eigen kosten plus marge. De kosten voor de patiënt zijn opgebouwd uit zorgpremies, eigen bijdrage, en de kosten voor onverzekerde zorg.

Binnen het raamwerk van VBHC heeft de term “kosten”, en dus ook “waarde”, een betekenis die afhangt van je perspectief.

 

Ziekenhuis en zorgverzekeraar zien waarde anders.

Als het om waarde gaat, is een ziekenhuis geïnteresseerd in de zorguitkomsten voor een patiënt en de gemaakte kosten voor die behandeling door het ziekenhuis. En natuurlijk het tarief, de vergoeding voor deze geleverde zorg, maar die heeft regelmatig een weinig realistische verhouding met de werkelijke kosten. Een ziekenhuis kan kosten verlagen door onnodige activiteiten uit een zorgpad te halen (hoewel dit op termijn wel tot een lagere vergoeding kan leiden), maar ook door inefficiënte processen en inkoop onder de loupe te nemen.

Voor een verzekeraar is vooral de relatie tussen de uitkomsten en de schadelast relevant, hier speelt dus de vergoeding voor de geleverde zorg de hoofdrol. Waarde vanuit het perspectief van de verzekeraar is dan ook vaak anders dan vanuit het perspectief van het ziekenhuis. Een zorgverzekeraar kan haar kosten verlagen door aan te dringen op doelmatige zorg, dus het achterwege laten van onnodige activiteiten. Doelmatigheid verhogen is echter complex, omdat het per definitie medisch inhoudelijke zaken raakt.

Waarde voor de patiënt zit in kwaliteit.

De waarde voor de patiënt is in Nederland veelal alleen afhankelijk van de behaalde zorguitkomsten. De gemaakte kosten variëren slechts weinig, en zijn vaak alleen opgebouwd uit zorgpremie en eigen risico. Dat inzicht heeft belangrijke consequenties. Als een patiënt een bewuste keuze maakt voor een zorgverlener, gebeurt dat in ons land dus op basis van verwachte uitkomsten of een andere inschatting van de kwaliteit. Kwaliteit is daardoor de onderscheidende factor voor ziekenhuizen. Dat is niets nieuws natuurlijk, maar dit zal door de ontwikkelende nadruk op uitkomstmetingen en transparantie in de toekomst een grotere rol gaan spelen. Het betekent ook dat het meten (en vervolgens steeds verder verbeteren) van zorguitkomsten altijd de eerste stap zal moeten zijn in relevante VBHC projecten.

VBHC creëert vooral waarde bij doordachte implementatie

Een transitie naar VBHC leidt niet automatisch tot aantoonbaar meer waarde voor patiënt, verzekeraar of zorgverlener. Slordig opgezette projecten waarbij door “cherry-picking” slechts een deel van het framework wordt gebruikt missen de essentie. De kans is groot dat het resultaat tegenvalt.

In goed doordachte implementaties van value-based healthcare staat de patiënt op nummer één. Verbetering van de zorg, gemeten aan de uitkomsten over het gehele zorgtraject, is het belangrijkste doel. De kosten worden zuiver gedefinieerd en bepaald voor elke relevante stakeholder, op de best passende wijze. Alleen dan wordt vanuit elk perspectief de waarde duidelijk: aantoonbaar toegenomen zorgkwaliteit tegen aantoonbaar lagere kosten.

In succesvolle implementaties van VBHC worden “kosten” voor relevante betrokken partijen scherp gedefinieerd en dan op passende wijze bepaald.

By |2018-12-05T13:44:30+00:00september 24th, 2018|Waardegedreven zorg|0 Comments

Leave A Comment